top
Artyom Proskuryakovun dopinq testi: Dopinqmi, təsadüfmü? Idman.biz
22 noyabr 2025, 14:00
- ↺ +

Artyom Proskuryakovun dopinq testi: Dopinqmi, təsadüfmü?

Bir neçə gün əvvəl məlum olub ki, Azərbaycan velosipedçisi Artyom Proskuryakov müsbət dopinq testinə görə ölkə yığmasından müvəqqəti olaraq kənarlaşdırılıb. İdmançının "kəşfiyyat testi" bu ilin sentyabr ayında Kiqalidə (Ruanda) keçirilən UCI şosse velosipedi üzrə dünya çempionatında aparılıb. Atletin qanında metamfetamin və onun metabolitləri aşkarlanıb.

Bu xəbər sosial şəbəkələrdə geniş müzakirələrə səbəb olub.

İdman.Biz metamfetaminin hansı məhsullarda ola biləcəyini və insan orqanizminə necə təsir göstərdiyini araşdırmağa qərar verib.

Metamfetamin amfetamin qrupuna daxil olan güclü psixostimulyatordur, mərkəzi sinir sisteminə ciddi təsir edir və sağlamlığa böyük zərər vura bilər. Bu, yüksək dərəcədə asılılıq yaradan maddədir. Metamfetamin dərman vasitəsi kimi qeydiyyatdan keçməyib və Azərbaycan da daxil olmaqla, əksər ölkələrdə istifadəsi qadağandır. Bəzi dövlətlərdə SDAQ və ya piylənmə müalicəsində istifadə olunan nadir preparatlar üçün istisnalar mövcuddur. Lakin mütəxəssislər metamfetaminin hətta tibbi məqsədlərlə istifadəsinin belə yüksək asılılıq riski daşıdığını və orqanizmə dağıdıcı təsir göstərə biləcəyini bildirirlər.

Diyetoloq Nərgiz Əhmədova İdman.Biz-ə açıqlamasında vurğulayıb ki, metamfetamin heç bir qanuni arıqlama vasitəsinin tərkibində olmur və qanuni nutrasivtlərin, vitamin komplekslərinin və idman qidalarının tərkibində də mövcud deyil:

"Metamfetamin amfetamin qrupuna aid sintetik psixostimulyatordur və tam şəkildə antidopinq qaydaları ilə qadağan olunub. Standart arıqlama məhsullarından və ya aptek çaylarından bu maddənin təsadüfən orqanizmə düşməsi mümkün deyil".

Bununla yanaşı, mütəxəssis bazarda çoxlu sayda sertifikatlaşdırılmamış əlavələrin, "yağyandırıcıların" və arıqlama çaylarının mövcud olduğunu qeyd edib. Onların tərkibinə bəyan edilməmiş sintetik stimulyatorlar daxil ola bilər:

"Bunlara fenetilamin törəmələri, DMAA, DMBA, BMPEA və efedrin analoqları daxildir. Bu maddələrin metabolitləri laboratoriya testlərində çarpaz reaksiya verərək amfetaminə bənzər profil yarada bilər ki, bu da bəzən metamfetaminin mövcudluğu kimi qiymətləndirilir. Belə hallar xüsusilə apteklərdən kənar əldə edilən keyfiyyətsiz enerji və ya arıqlama vasitələrindən istifadə edən yeniyetmələr və gənc idmançılar arasında tez-tez rast gəlinir. Bu məhsulların tərkibində stimulyatorlar adətən qablaşdırmada göstərilmir. Buna görə də 18 yaşlı idmançının qanında amfetamin izi aşkar olunması mütləq şəkildə qadağan edilmiş maddəni məqsədli şəkildə qəbul etməsi anlamına gəlmir".

Metamfetaminin idman nəticələrinə təsirinə gəlincə: mərkəzi sinir sisteminin psixoaktiv stimulyatorları yorğunluq hissini qısa müddətə azalda və güc artımı effekti yarada bilər. Lakin onların fiziki iş qabiliyyətinə real təsiri tam olaraq araşdırılmayıb.

"British Journal of Sports Medicine" (2009) jurnalında dərc olunmuş araşdırmada göstərilir ki, L-metamfetaminin (maddənin sui-istifadə olunmayan ölçüsü) kiçik dozaları stasionar velosipeddə fiziki iş qabiliyyəti göstəricilərini yaxşılaşdırmır, lakin diastolik arterial təzyiqi bir qədər yüksəldə bilər.

"Sports Medicine - Open" (2022) jurnalında dərc olunmuş mövzu üzrə sistematik icmal isə metamfetaminin fiziki aktivliyə təsirini araşdıran cəmi bir tədqiqatın mövcud olduğunu — məhz yuxarıda qeyd olunan araşdırmanı — bildirir. Müəlliflər məlumatların kifayət qədər olmadığını və maddənin təsirlərinin daha ətraflı öyrənilməsinə ehtiyac duyulduğunu vurğulayırlar.

Qeyd edək ki, hazırda Artyom Proskuryakovun orqanizminə qadağan edilmiş maddələrin necə düşməsi ilə bağlı araşdırma aparılır. İdmançının B nümunəsinin təkrar testini tələb etmək hüququ var.

Leyla Eminova

İdman.Biz

Birev — ev elanları, mənzil, həyət evi, torpaq, ofis | Daşınmaz əmlak platforması
Qarabağ FK

Son xəbərlər

Futbol
Bu gün, 09:05

Zidane İspaniya ilə çeyrek final qarşılaşması haqqında danışdı: “Bu, revanş deyil”

Futbol
Bu gün, 09:00

Şəfa ilə Qəbələ Sumqayıtda üz-üzə gəlir

Futbol
Bu gün, 08:40

Manchester United‑un yeni baş məşqçisi Mauricio Pochettino: Gündə yalnız üç‑dörd saat yatıram

Futbol
Bu gün, 08:39

Bavariya futbolçusu Maykl Olise ciddi zədələnib;

Futbol
Bu gün, 08:09

İngiltərə millisinin baş məşqçisi Tuxel Norveçlə 1/4 final qarşılaşması barədə danışır

Futbol
Bu gün, 08:00

Polşada oyun alveri şübhəsi ilə 10 futbolçu futboldan uzaqlaşdırıldı

Futbol
Bu gün, 07:11

Arteta “Nyukasl” qarşılaşmasından əvvəl komandası üçün yalnız növbəti oyunu düşünmək lazım olduğunu bildirdi

Futbol
Bu gün, 06:13

Bavariyada iki əsas oyunçu zədələndi, Keyn və Olise sahəni tərk etdi

Futbol
Bu gün, 05:12

Müəllim Qattuzo GTA 6 oyununda gec qalmaqla bağlı futbolçuları səhər yoxlayacaq

Formula 1
Bu gün, 04:14

Lewis Hamiltonun illərdir gerçəkləşməyən arzusu ortaya çıxdı: Messi ilə görüşmək istəyir

Şahmat
Bu gün, 03:07

Üç Azərbaycan şahmatçısı Türküstanda qalibiyyətlə başladı

Futbol
Bu gün, 02:01

Espanyol Bilbao'da 1-0 məğlubu ilə Atletik'i məğlub etdi

Futbol
Bu gün, 01:51

“Trua” 3:1 qələbə qazandı, “Havr” yeni məşqçisi ilə məğlub oldu

Futbol
Bu gün, 01:28

Bayern evdə 1-1 dəyən “Köln”lərlə qarşılaşdı, liderliyini qorudu

Cüdo
Bu gün, 01:23

Daşkənddə Azərbaycanın beş cüdoçusu son fərdi medallar uğrunda yarışacaq

Futbol
Bu gün, 01:04

Kompani xəstəxanadan çıxıb, Bayern oyununda ilk dəfə məşqçiyə döndü

Şahmat
Bu gün, 00:49

Məmmədyarov Budapeştdə 16-cı oldu, turnirin qalibi Fransa təmsilçisi Alerza Firuzca oldu

Futbol
Bu gün, 00:35

Zamiq Əliyevin erkən qolu 'Eqnatiya' 0:1 məğlubiyyətinə təsir etmədi

Voleybol
Bu gün, 00:16

“Xilasedici” kapitanı Vüqar Bayramov: Səfərdə azarkeşlərimizi sevindirmək üçün çalışacağıq

Futbol
Dünən, 23:54

Ronaldo 986-cı qolunu əlavə etdi

Futbol
Dünən, 23:48

Antonio Konte: ‘Mənim metodumdan qorxanlar qələbədən qorxur’

Basketbol
Dünən, 23:33

Kevidin Dürantın 'Hugging Face' şirkətindəki sərmayəsi 60 milyon dollara çatdı

Futbol
Dünən, 23:24

Sumqayıtda 6 qol – Sabah 5, Sumqayıt 1 (VİDEO)

Futbol
Dünən, 23:18

Sabah'ın müdafiəçisi Puxaç: "Barselona"nı məğlub etməyi arzulayıram - VİDEO

Oxşar xəbərlər