Idman.biz
Cümə günü, martın 6-da Avstraliyanın Melburn şəhərində "Formula-1"in yeni mövsümü start götürəcək – 2026-cı il çempionatı Avstraliya Qran-prisi ilə açılacaq.
İdman.Biz xəbər verir ki, hazırkı mövsüm son onilliyin ən vaciblərindən biri hesab olunur: çempionatda texniki reqlamentə genişmiqyaslı dəyişikliklər qüvvəyə minib, yeni komandalar peyda olub və güc qurğularının arxitekturası ciddi şəkildə dəyişib.
Bütün bunlar qüvvələr balansını nəzərəçarpacaq dərəcədə dəyişə və azarkeşlərə trasda daha sıx və tamaşalı mübarizə bəxş edə bilər.
Maşınlar: daha kiçik və daha yüngül
Mövsümün əsas dəyişikliklərindən biri avtomobillərin ölçüləri ilə bağlıdır. "Formula-1" maşınları daha kompakt olub: təkər bazası qısaldılıb, alt hissənin eni azaldılıb, şinlər isə bir qədər daraldılıb.
Həmçinin avtomobilin minimal çəkisi azaldılıb. Əgər ötən mövsümdə maşınların çəkisi təxminən 800 kq idisə, indi minimal göstərici 768 kq təşkil edir.
Bu dəyişikliklərin məqsədi kifayət qədər sadədir - bolidləri daha manevrli etmək və xüsusilə şəhər traslarında və dar hissələrdə, məsələn, Azərbaycan Qran-prisində təkər-təkərə mübarizəni asanlaşdırmaq.
Mühəndislər aerodinamik konsepsiyanı da yenidən işləyiblər. Sözdə "qrunt-effekt" hesabına basqı qüvvəsi yaradan bəzi elementlər sadələşdirilib.
İslahatın əsas vəzifəsi maşının arxasında yaranan turbulensiyanı azaltmaqdır. Əvvəllər "çirkli hava" aerodinamikanın işinə mane olduğu üçün bolidlərin rəqibə çox yaxın məsafədə hərəkət etməsi çətin idi. İndi isə maşınlar bir-birinin ardınca daha asan hərəkət etməlidir ki, bu da hücumların və ötmələrin sayını artırmalıdır.
Yeni hibrid: daha çox elektrik enerjisi
Güc qurğularında da ciddi dəyişikliklər baş verib. Mühərrikin yeni versiyasında elektrik enerjisinin payı xeyli artıb. Hibrid sistemin gücü daha yüksək olub, enerjinin bir hissəsini isə pilotlar xüsusi hücum rejimlərində istifadə edə bilirlər.
Eyni zamanda, "Formula-1"in yeni fəlsəfəsinin mühüm elementi dayanıqlı yanacağın istifadəsi olub – bu yanacaq ekoloji mənbələrdən hazırlanır və çempionatın ümumi karbon izini azaltmalıdır.
DRS-ə əlvida: yeni ötmə rejimləri
Ən nəzərəçarpan dəyişikliklərdən biri DRS sisteminin(Drag Reduction System (DRS) – "Formula-1"də ötmələri asanlaşdırmaq üçün tətbiq olunan texnologiyadır) ləğv olunmasıdır. DRS – arxa qanadın açılması mexanizmidir və hava müqavimətini azaldaraq bolidin düzlüklərdə daha sürətli hərəkət etməsinə, ötmələri asanlaşdırmağa kömək edirdi.
Yeni reqlamentdə onu başqa alətlər əvəz edib. İndi əlavə elektrik gücü rejimi tətbiq olunur ki, bu da hücum zamanı bolidin sürətlənməsinə imkan verir. Bundan başqa, aktiv aerodinamika meydana çıxıb: düzlüklərdə qanadlar mövqeyini dəyişərək hava müqavimətini azaldır və sürəti artırır.
Kvalifikasiya və start prosedurunda dəyişikliklər
Yeni komandanın meydana çıxması start düzülüşündə maşınların sayını 22-yə çatdırıb. Buna görə də kvalifikasiya formatı bir qədər dəyişib: birinci seqmentdə altı pilot mübarizəni dayandırır, ikinci seqmentdə daha altısı kənarda qalır, finalda isə yenə də poul-pozisiya uğrunda on pilot mübarizə aparır. Əvvəllər kvalifikasiya seqmentlərindən hərəsində beş pilot kənarda qalırdı.
Yeniliklər yarışın start proseduruna da təsir edib. Hibrid qurğuda edilən dəyişikliklərdən sonra mühərrikin turbininə artıq dərhal elektrik dəstəyi verilmir, buna görə də bolidin dövrlər yığması üçün bir qədər çox vaxt tələb olunur. Bu səbəbdən pilotlar indi startdan əvvəl mühərriki əvvəlcədən daha yüksək dövrlərə çatdırmalıdırlar.
Start düzülüşündə işıqlar sönməzdən əvvəl sürücülər müəyyən dövrə səviyyəsini saxlamalıdırlar ki, güc qurğusu kəskin sürətlənməyə hazır olsun. Əks halda, məsafənin ilk metrlərində sürətlənmədə kiçik gecikmə yarana bilər ki, bu da start anını daha da vacib edir və ilk döngədə daha gözlənilməz mübarizəyə səbəb ola bilər.
Start düzülüşündə yeni komanda
2026-cı il mövsümü həm də yeni komandanın meydana çıxması ilə yadda qalacaq. Çempionata Formula-1-in 11-ci iştirakçısı olan "Kadilak" komandası qoşulub. Onun heyətində təcrübəli pilotlar Valtteri Bottas və Serxio Peres çıxış edirlər.
Digər mühüm dəyişiklik "Zauber" komandasının transformasiyası ilə bağlıdır – kollektiv artıq "Audi" brendi altında yarışır. Alman avtomobil nəhəngi layihəni tədricən tam nəzarətə götürür və Formula-1-də uzunmüddətli proqram qurur.
Pilotların əsas keçidləri
Komandaların heyətində də bir sıra diqqətçəkən dəyişikliklər baş verib. Belə ki, "Red Bull"da Maks Ferstappenin yeni komanda yoldaşı gənc pilot İsaak Hadjar olub.
"Ferrari"də isə Şarl Lekler və yeddiqat dünya çempionu Lyuis Hemilton çıxış etməyə davam edirlər – bu duet cari çempionatın ən çox müzakirə olunan tandemi sayılır. Həmçinin start düzülüşündə yeni pilot Arvid Lindblad peyda olub və o, "Racing Bulls" komandasında yarışacaq.
Mövsümün favoritləri kimdir?
2025-ci il mövsümü "Maklaren" komandasının triumfu ilə başa çatıb. Lando Norris pilotlar arasında dünya çempionu olub və Maks Ferstappeni cəmi iki xal qabaqlayıb, komanda isə Konstruktorlar kubokunu qazanıb.
Lakin yeni texniki reqlament qüvvələr balansını tamamilə dəyişə bilər. Bir çox ekspertlər titulun əsas iddiaçılarından biri kimi Corc Rassell və gənc italiyalı pilot Andrea Kimi Antonellinin çıxış etdiyi "Mersedes" komandasını göstərirlər.
Favoritlər arasında həmçinin "Ferrari", "Red Bull" və son çempion "Maklaren" də qeyd olunur. Reqlamentdə belə geniş dəyişiklik fonunda komandalar həm kəskin irəliləyişlə, həm də gözlənilməz çətinliklərlə sürpriz edə bilərlər.
Təqvimdə Bakının xüsusi rolu
2026-cı il mövsümündə Azərbaycan Qran-prisi sentyabrın 24-dən 26-dək keçiriləcək. Ötən il paytaxtımızın küçələrində keçirilən yarışda dördqat dünya çempionu Maks Ferstappen ("Red Bull") qalib gəlib, Corc Rassell ("Mersedes") və Karlos Sainz ("Uilyams") isə müvafiq olaraq ikinci və üçüncü yerləri tutublar.
Bakı şəhər trası ənənəvi olaraq çempionatın ən gözlənilməz traslarından biri hesab olunur. Xəzər dənizi sahilində yerləşən uzun sürətli düzlük burada köhnə şəhər yaxınlığındakı çox dar hissələrlə birləşir və pilotlar döngələri demək olar ki, divarlardan santimetr məsafədə keçirlər.
Bakı mərhələsi artıq uzun müddətdir ki, çempionatın ən tamaşalı yarışlarından biri kimi tanınır. Burada tez-tez gözlənilməz hadisələr baş verir: təhlükəsizlik avtomobilinin trasda peyda olması, toqquşmalar və strategiyanın kəskin dəyişməsi yarışın gedişini cəmi bir neçə dövrə ərzində tam dəyişə bilər. Məhz buna görə Azərbaycan Qran-prisi çox vaxt çempionluq uğrunda mübarizəyə ciddi təsir göstərir.
Bundan əlavə, uzun düzlüklər sayəsində Bakı trası Formula-1 təqvimində ötmələr üçün ən uyğun meydançalardan biri sayılır. Yeni reqlamentdə əlavə hücum rejimləri və aktiv aerodinamika tətbiq olunduğundan, bu amil daha da vacib ola bilər. Bütün bunlar Bakı mərhələsini mövsümün ən tamaşalı və taktiki baxımdan maraqlı yarışlarından birinə çevirə bilər.
Çempionatın yeni səhifəsi
2026-cı il mövsümü "Formula-1" üçün yeni bir səhifə açır. Yeni maşınlar, dəyişdirilmiş mühərriklər, əlavə ötmə rejimləri və yeni komandanın meydana çıxması çempionata uzun müddətdir görünməyən intriqa gətirir.
Qüvvələr balansı ilə bağlı ilk cavabları Avstraliya Qran-prisi verəcək, lakin titul uğrunda əsl mübarizə bütün mövsüm boyu davam edəcək – və son illərdə tez-tez olduğu kimi, bu hekayənin əsas səhifələrindən biri məhz Bakının küçələrində yazıla bilər.
