Idman.biz
Sevda Nuriyeva - beynəlxalq səviyyəli və FIFA kateqoriyalı futbol hakimidir və yaxın vaxtlara qədər əsasən kişilərin sahəsi sayılan mühitdə inamla fəaliyyət göstərir.
Media.Az ədalət təmsilçisi ilə onun idmana gəlişi, ailəsinin dəstəyi, peşənin incəlikləri, arzuları və stadiondan kənardakı həyatı ilə bağlı həmsöhbət olub.
- İdmanda yolunuz necə başladı? Ailəniz sizi dəstəkləyirdimi?
- Mən idmana altı yaşımda başlamışam və ilk məşğul olduğum idman növü şotokan karate-do olub. Amma futbol həmişə məni cəlb edirdi, buna görə də həyətdə dostlarımla tez-tez oynayırdım və meydandakı hər dəqiqədən zövq alırdım. Ailə isə mənim məhz karate ilə məşğul olmağımı istəyirdi. Lakin 14 yaşımda futbola olan sevgim qalib gəldi.
Qonşum Aygün Qırxlarova "Gömrükçü" klubunda oynayırdı. O, məni də bu komandaya dəvət etdi. Valideynlərimdən icazə aldım və futbolla ciddi şəkildə məşğul olmağa başladım. Təəssüf ki, doqquz illik karyeradan sonra dizimdəki zədə səbəbindən futbolu tərk etməli oldum. Bundan sonra daha iki il idmanla sadəcə özüm üçün məşğul oldum.
Ailəmin dəstəyinə gəlincə, onu hər zaman hiss etmişəm. Ailəm bu gün də mənim ən böyük dayaq nöqtəmdir.
- Hakimliyə necə gəldiniz?
- Komandada keçmiş komanda yoldaşım Xəyala Əziz hakimlikdə özümü sınamağı təklif etdi. Açığı, əvvəl tərəddüd edirdim. Çünki futbolçu olduğum vaxtlarda hakimlərlə tez-tez mübahisə edirdim və bir çox məqamları tam anlamırdım. Amma 2018-ci ildə referinin köməkçisi kimi hakimliyə başladım və o vaxt belə bir addım atdığıma görə çox şadam. Bu gün mən beynəlxalq səviyyəli FIFA hakimiəm. Lakin bununla kifayətlənmirəm və hazırda VAR hakimi sertifikatı almaq üçün təhsil alıram. Həftədə üç dəfə 1,5–2 saat davam edən məşqlərimiz olur. Həftəsonları isə oyunlara təyinat alıram.
- Artıq bir çox beynəlxalq turnirlərdə işləmisiniz...
- Bəli. Məsələn, UEFA Çempionlar Liqasında "Flora" (Estoniya) – "Riqa" (Latviya) oyununda baş hakimin köməkçisi olmuşam. Ümumilikdə karyeram ərzində belə turnirlər kifayət qədər olub.
- Bir sual vermək istəyirəm: qadın hakim kimi sizə qarşı qərəzli münasibətlə rastlaşmısınızmı?
- Mən həmişə intizamlı olmuşam və peşəkar yanaşmanı sevmişəm. Əgər nəsə alınmırsa, səbəbi ilk növbədə özümə baxaraq axtarıram. Xoşbəxtlikdən mənə qarşı qərəzli münasibətlə rastlaşmamışam. Ölkəmizdə qadın idmanına böyük dəstək göstərilir. Qızlarımız yüksək nəticələr əldə edirlər. Ona görə də düşünürəm ki, cəmiyyət artıq qadınları idman dünyasının güclü və tamhüquqlu hissəsi kimi qəbul edir.
- Oyun zamanı komandaların nümayəndələri sizə etiraz edirlərmi?
- Oyun zamanı biz tam şəkildə matça fokuslanırıq. Amma təbii ki, qarşılaşmadan sonra komanda nümayəndələri öz fikirlərini bildirə bilərlər.
- Futbolçuların qərarlarınızı mübahisələndirdiyi halları olurmu?
- Qərar qəbul edildikdən sonra o dəyişmir. Amma bu futboldur və oyunçular emosiyalarını, o cümlədən narazılıqlarını ifadə edə bilərlər. Düşünürəm ki, matçdan sonra onlar özləri də bəzən haqlı olmadıqlarını və ya vəziyyəti tam başa düşmədiklərini anlayırlar.
- Bəs oyunçulara nalayiq ifadələrə görə kart göstərdiyiniz olubmu?
- Xoşbəxtlikdən futbolçularımız hakimlərə böyük hörmətlə yanaşırlar. Onlar öz aralarında bəzən sərt ifadələr işlədə bilərlər, amma meydanda qadın olduğu zaman bunu etməməyə çalışırlar.
- Qarşı cinsin nümayəndələri sizə diqqət göstərirlərmi?
- Açığı, belə diqqət görməmişəm. Ola bilsin ki, olub, amma mən fərqinə varmıram. Çünki mənim üçün əsas idarə etdiyim oyundur. Qalan heç nə maraqlı deyil – iş mənim üçün qırmızı xəttdir.
- Qadın futbolu mövzusuna qayıdaq. Bu idman növü getdikcə daha populyar olur. Bu tendensiyanı necə qiymətləndirirsiniz?
- Mən çox sevinirəm ki, qadın futbolu bütün dünyada populyarlaşır. Bu gün qızların özlərini göstərmək, yarışlarda iştirak etmək və yüksək səviyyədə məşq etmək üçün daha çox imkanları var. Bu da vəziyyəti dəyişir: qadın futbolu ciddi və rəqabətli sahəyə çevrilir.
Məni sevindirən odur ki, futbol Azərbaycanda da inkişaf edir. Çünki hər birimizin uğuru bütün ölkənin uğurudur. Qadınlar zərif görünə bilərlər, amma onların nailiyyətləri çox böyükdür.
- Sevdiyiniz klub və futbolçu varmı?
- Hakim olduqdan sonra sevdiyim klub və ya futbolçu yoxdur (gülümsəyir). Mənim üçün oyunda ən maraqlı məqam qəbul edilən qərarlardır.
- Sağlamlığınıza və dəriyə necə qulluq edirsiniz?
- Biz idmanla məşğul olduğumuz üçün mütəmadi tibbi müayinələrdən keçirik. Bundan əlavə, 2019-cu ildən fiziki formamı qorumaq üçün atletika üzrə əlavə məşqlərə də gedirəm. Dəriyə qulluq da çox vacibdir. Qidalandırıcı maskalar edirəm, kosmetoloqa gedirəm.
- Alış-veriş etməyi sevirsinizmi?
- Bunu çox sevirəm (gülür). Düşünürəm ki, peşəsindən asılı olmayaraq bütün qadınlar alış-verişi sevir. Məsələn, mən pulumu daha çox ətirə, idman ayaqqabısına və həyatı daha rahat edən şeylərə xərcləməyi xoşlayıram.
- İdmandan başqa hobbiləriniz varmı? Ümumiyyətlə necə dincəlməyi sevirsiniz?
- Mən yemək bişirməyi çox sevirəm, müxtəlif yeməklər hazırlamağı xoşlayıram. Xüsusilə dəniz məhsullarından yeməklər hazırlamaq xoşuma gəlir. Ümumiyyətlə ən sevdiyim məhsul balıqdır. Ondan həm salatlar, həm şorbalar hazırlaya, həm də sadəcə qızarda bilərəm. Boş vaxtlarımda kitab oxumağı da çox sevirəm, xüsusilə Elxan Elatlının əsərlərini.
Adətən istirahət edəndə yaxşıca yatmağa və dadlı yeməklər yeməyə çalışıram (gülümsəyir). Bəzən özümə söz verirəm ki, ən azı bir həftə dincələcəyəm. Amma artıq 1-2 gündən sonra məşqlər və iş üçün darıxmağa başlayıram.
- Küçədə sizi tanıyırlarmı? Sizinlə şəkil çəkdirmək istəyənlər olurmu?
- Bəli, belə hallar olur. İnsanlar yaxınlaşıb "Salam, hakim yoldaş" deyirlər. Bəzən taksi sifariş edirəm və sürücülər xatırlayırlar ki, mən onların övladının oynadığı oyunu idarə etmişəm (gülür).
- Müsahibəmizin sonunda soruşmaq istərdik: gələcək üçün hansı məqsədləriniz var?
- Mən beynəlxalq səviyyəli və FIFA kateqoriyalı hakim olduğum üçün ən böyük arzum dünya çempionatının oyunlarını idarə etmək və beynəlxalq turnirlərdə baş hakim kimi iştirak etməkdir.
