top
Azərbaycanlı alpinist: “İllərdir yerimizdə sayırıq” - faciələr, xilasetmə əməliyyatları və dağ idmanının problemləri Idman.biz
21 oktyabr 2026, 21:24
- ↺ +

Azərbaycanlı alpinist: “İllərdir yerimizdə sayırıq” - faciələr, xilasetmə əməliyyatları və dağ idmanının problemləri

Azərbaycan alpinizminin veteranı Aleksandr Nəcəfov ölkədə dağ idmanının mövcud vəziyyətini tənqid edib, karyerasının ən maraqlı hadisələrini xatırlayıb və bu sahənin inkişafı üçün təkliflərini açıqlayıb.

İdman.Biz xəbər verir ki, 66 yaşlı alpinist "İki sahil" qəzetinə müsahibəsində Azərbaycanda alpinizmin inkişaf səviyyəsinin aşağı olduğunu, mütəxəssis hazırlığına, yeni marşrutların açılmasına və təhlükəsizlik məsələlərinə kifayət qədər diqqət yetirilmədiyini bildirib.

Onun sözlərinə görə, ölkədə alpinist könüllüləri birləşdirən ictimai xilasetmə xidməti hələ də mövcud deyil. Bir çox yüksəlişlər isə lazımi texniki hazırlıq olmadan, daha çox turizm və ekskursiya xarakterli təşkil olunur.

Nəcəfov daimi dağ məktəbinin yaradılmasını, təlim düşərgələrinin təşkilini, peşəkar təlimatçıların və xilasedicilərin hazırlanmasını vacib hesab edir.

Alpinistin xatirələrində 1989-cu ildə keçirilən ekspedisiya xüsusi yer tutur. Onun sözlərinə görə, həmin vaxt rəhbərliyi altında Azərbaycan dağlarında ilk və indiyədək yeganə olan ən yüksək – beşinci çətinlik kateqoriyalı idman dağ yürüşü təşkil edilib. Marşrut əvvəlcədən Moskvada Ümumittifaq Dağ Marşrutları Komissiyası tərəfindən təsdiqlənib.

Bununla belə, Nəcəfov karyerasının ən mühüm hadisəsinin hansısa zirvəyə yüksəliş deyil, 1980-ci ildə iştirak etdiyi xilasetmə əməliyyatı olduğunu bildirib. Həmin vaxt Kalper zirvəsinə qalxarkən xəsarət alan insanlara yardım etmək üçün ərazidəki bütün alpinist qrupları öz marşrutlarını dayandırıblar. Çətin relyefə və əlverişsiz hava şəraitinə baxmayaraq, zərərçəkənləri təhlükəsiz yerə çatdırmaq mümkün olub.

Nəcəfovun alpinizmə marağı 1976-cı ildə, 16 yaşında yaranıb. Onun bu sahəyə gəlməsində əmisi, alpinist və alim-qlasioloq Oleq Kutnının həyat yolu mühüm rol oynayıb. Kutnı 1968-ci ildə Kazbek yaxınlığındakı Ortsveri buzlağında tədqiqat apararkən həlak olub.

Təcrübəli alpinist beynəlxalq ekspedisiyalarda yaşadığı qeyri-adi hadisələri də bölüşüb. 2011-ci ildə Monqolustanda turistlər Azərbaycan bayrağı ilə bəzədilmiş ekspedisiya avtomobilinin ətrafına toplaşaraq bayrağın hansı ölkəyə məxsus olduğunu öyrənməyə çalışıblar.

Kazbek zirvəsində isə güclü külək Azərbaycan bayrağını alpinistlərin əlindən qoparıb. Lakin təxminən bir dəqiqə sonra bayraq havada dövrə vuraraq yenidən onların yaxınlığındakı qarın üzərinə düşüb.

Nəcəfov 2023-cü il mayın 19-da Atatürk zirvəsinə yeni qayalıq marşrutu ilə yüksəldikdən sonra Azərbaycan və Türkiyə bayraqlarının qaldırılmasını da ən yaddaqalan hadisələrdən biri adlandırıb.

Gələcək planlardan danışan alpinist Kuxuldağ, Nardaran və Kərgəz ərazilərində üç qayayadırmanma parkının yaradılmasını, dağ bələdçilərinin sertifikatlaşdırılmasını, dağ turizmi və xilasetmə işləri üzrə yarışların keçirilməsini, eləcə də Böyük Qafqaz cığırının inkişaf etdirilməsini təklif edib. Qlobal istiləşmə səbəbindən dəyişən marşrutların yenidən təsnifləşdirilməsi də nəzərdə tutulan işlər arasındadır.

Təcrübəli idmançının gənclərə tövsiyəsi isə ilk baxışda gözlənilməz səslənib: "Alpinizmlə məşğul olmayın!"

Lakin Nəcəfov bununla kifayət qədər güclü motivasiyası, çətinlikləri dəf etmək əzmi və özünü daim inkişaf etdirmək istəyi olmayan insanların dağlara üz tutmamalı olduğunu nəzərdə tutub.

Onun fikrincə, əsl alpinist zirvəyə çatmaq üçün mübarizə aparmaqla yanaşı, insan həyatını qorumaq naminə lazım gəldikdə geri çəkilməyi də bacarmalıdır.

Nəcəfovun təxminən yarım əsrlik təcrübəsindən çıxardığı əsas nəticə budur ki, insan dağlarda başqaları ilə deyil, ilk növbədə öz qorxuları, zəiflikləri və imkanları ilə mübarizə aparır.

Birev — ev elanları, mənzil, həyət evi, torpaq, ofis | Daşınmaz əmlak platforması
Qarabağ FK

Son xəbərlər

Futbol
Bu gün, 11:40

Xankəndi İliqası VIII turunda ev sahasında ilk oyunu

Minifutbol
Bu gün, 11:25

Futsal üzrə Azərbaycan Yüksək Liqasında 10 Komanda Mübarizə Aparacaq

Futbol
Bu gün, 11:24

Messi'nin anası Niko Pas'a "oğlunun varisi" demiş

Futbol
Bu gün, 11:20

Sao Xoao de Ver klubunda iki aylıq maaş böhranı

Futbol
Bu gün, 11:14

PSJ, Markinyosla 2029-ədək yeni müqavilə təklif edir

Digər
Bu gün, 11:04

Yeni Futsal Mükəmməllik Müsabiqəsində 10 Komanda Rəqabət Aparacaq

Futbol
Bu gün, 11:00

Neftçi, Qəbələ futbolçusu Eşqin Əhmədovu transfer etməyi planlaşdırır

Futbol
Bu gün, 10:54

İtalyan klub Empoli itlə müqavilə imzaladı

Digər
Bu gün, 10:54

131 idmançı AZERFIT layihəsi çərçivəsində monitorinqdən keçdi

Futbol
Bu gün, 10:51

Azərbaycan minifutbol milli komandası Avropa reytinqində ikinci sırada

Futbol
Bu gün, 10:38

Səbail futbol akademiyasının direktoru Mirbağır İsayev istifa etdi

Futbol
Bu gün, 10:23

Xviça Kvaratsxeliya, GQ France jurnalının ilin adamı elan edilməsinə münasibət bildirib

Futbol
Bu gün, 10:20

Xviça Kvaratsxelia 2026-cı ilin "İlin adamı" seçildi

Futbol
Bu gün, 10:04

Marşal Adaları milli komandası FIFA-ya üzv olmaq üçün təlim planlaşdırır;

Qarabağ FK
Bu gün, 10:00

“Taofik İsmailin 1 milyon avroluq transferi Polşada müzakirə olunur”

Basketbol
Bu gün, 09:53

Gəncə Basketbol Klubu Baş Məşqçisi 78:79 Məğlubiyyətini Açıqladı

Futbol
Bu gün, 09:40

Fransa klubu Opendanı icarədən qaytarır

Futbol
Bu gün, 09:37

Ueyn Runi: 'İntihar etməyi düşündüm' – psixoloji çətinlikləri açıq şəkildə izlədi

Futbol
Bu gün, 09:29

Birinci Liqa: Xankəndi, Karvan-Yevlaxı 8-ci turda qəbul edəcək

Futbol
Bu gün, 09:20

Ueston Makkenni Juventusdan ayrılmaq istəmədiyini bəyan etdi

Voleybol
Bu gün, 09:16

Ordu Bakıda Norveç klubunu qarşılayaq: CEV Çelenc Kuboku 1/32 finali

Futbol
Bu gün, 09:08

Luis Enrike: “Səhər saat dörddə işi tərk etmək istəmişdim, amma davam etdim”

Voleybol
Bu gün, 09:00

Xilasedici komandası CEV Çempionlar Liqasında bu gün oyun keçirir

Futbol
Bu gün, 09:00

Kristiano Ronaldo Yaxın Şərqdə “İlin Ən Yaxşı Futbolçusu” səsverməsində liderdir

Oxşar xəbərlər