Idman.biz
Birkaç gün önce, Azerbaycanlı bisikletçi Artyom Proskuryakov'un pozitif doping testi nedeniyle milli takımdan geçici olarak uzaklaştırıldığı öğrenildi. Sporcunun "keşif testi", bu yılın Eylül ayında Kigali'de (Ruanda) düzenlenen UCI Yol Bisikleti Dünya Şampiyonası'nda yapıldı. Atletin kanında metamfetamin ve metabolitleri tespit edildi.
Bu haber sosyal ağlarda geniş tartışmalara neden oldu.
Idman.Biz, metamfetaminin hangi ürünlerde bulunabileceğini ve insan vücudunu nasıl etkilediğini araştırmaya karar verdi.
Metamfetamin, amfetamin grubuna ait güçlü bir psikostimülandır, merkezi sinir sistemi üzerinde ciddi bir etkiye sahiptir ve sağlığa büyük zarar verebilir. Yüksek derecede bağımlılık yapan bir maddedir. Metamfetamin bir ilaç olarak kayıtlı değildir ve Azerbaycan da dahil olmak üzere çoğu ülkede kullanımı yasaktır. Bazı ülkelerde DEHB veya obezite tedavisinde kullanılan nadir preparatlar için istisnalar vardır. Ancak uzmanlar, metamfetaminin tıbbi amaçlarla kullanımının bile yüksek bağımlılık riski taşıdığını ve vücut üzerinde yıkıcı bir etkiye sahip olabileceğini belirtiyorlar.
Diyetisyen Nargiz Ahmadova, Idman.Biz'e yaptığı açıklamada, metamfetaminin herhangi bir yasal kilo verme ürününde bulunmadığını ve yasal nutrasötikler, vitamin kompleksleri ve sporcu beslenmesinde de bulunmadığını vurguladı:
"Metamfetamin, amfetamin grubuna ait sentetik bir psikostimülandır ve tamamen anti-doping kurallarıyla yasaklanmıştır. Bu maddenin standart kilo verme ürünlerinden veya eczane çaylarından vücuda kazara girmesi mümkün değildir."
Aynı zamanda uzman, piyasada çok sayıda sertifikasız takviye, "yağ yakıcı" ve zayıflama çaylarının bulunduğunu belirtti. Bunlar, beyan edilmemiş sentetik uyarıcılar içerebilir:
"Bunlara fenetilamin türevleri, DMAA, DMBA, BMPEA ve efedrin analogları dahildir. Bu maddelerin metabolitleri laboratuvar testlerinde çapraz reaksiyon vererek amfetamin benzeri bir profil oluşturabilir ve bu da bazen metamfetaminin varlığı olarak yorumlanır. Bu tür vakalar, özellikle eczaneler dışında satın alınan düşük kaliteli enerji veya kilo verme ürünleri kullanan gençler ve genç sporcular arasında yaygındır. Bu ürünlerdeki uyarıcılar genellikle ambalaj üzerinde belirtilmez. Bu nedenle, 18 yaşındaki bir sporcunun kanında amfetamin izlerinin tespit edilmesi, mutlaka yasaklanmış bir maddeyi kasıtlı olarak aldığı anlamına gelmez."
Metamfetaminin spor sonuçları üzerindeki etkisine gelince: Merkezi sinir sisteminin psikoaktif uyarıcıları, yorgunluk hissini kısa süreliğine azaltabilir ve güç artışı etkisi yaratabilir. Ancak bunların fiziksel performans üzerindeki gerçek etkisi tam olarak araştırılmamıştır.
"British Journal of Sports Medicine" (2009) dergisinde yayınlanan bir araştırma, L-metamfetaminin (maddenin kötüye kullanılmayan bir miktarı) küçük dozlarının sabit bir bisiklette fiziksel performans göstergelerini iyileştirmediğini, ancak diyastolik kan basıncını biraz artırabileceğini göstermektedir.
"Sports Medicine - Open" (2022) dergisinde yayınlanan konuyla ilgili sistematik bir inceleme, metamfetaminin fiziksel aktivite üzerindeki etkisini inceleyen sadece bir çalışma olduğunu - yani yukarıda bahsedilen çalışma - belirtmektedir. Yazarlar, verilerin yeterli olmadığını ve maddenin etkilerinin daha ayrıntılı olarak incelenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Şu anda Artyom Proskuryakov'un vücuduna yasaklı maddelerin nasıl girdiğiyle ilgili bir soruşturma yürütüldüğü belirtilmelidir. Sporcunun B numunesinin yeniden test edilmesini talep etme hakkı vardır.
Leyla Eminova
