Idman.biz
Azərbaycanlı fiqurlu konkisürən Vladimir Litvintsev 2026-cı il İtaliyada keçirilən Qış Olimpiya Oyunlarında qısa proqram mərhələsində çıxışını başa vurub. İdmançımız 63,63 bal toplayaraq 29 iştirakçı arasında sonuncu yeri tutub və sərbəst proqram mərhələsinə vəsiqə qazana bilməyib. Bu onun mövsümün qısa proqramındakı ən zəif nəticəsi və karyerasında ən pis nəticələrdən biri olub. Eyni zamanda bu, Azərbaycan üçün Olimpiya oyunlarında fiqurlu konkisürmə üzrə bütün tarix boyu ən zəif çıxış olub.
Litvintsev üçün bu ikinci Olimpiya oyunlarıdır. 2022-ci ildə Pekində keçirilən Oyunlarda onun nəticəsi xeyli yüksək olub: qısa proqramda 84,15 bal, final mərhələsinə çıxış və yekunda 239,19 bal ilə 18-ci yer.
İdman.Biz-in əvvəl də xəbər verdiyi kimi, Milanda sərbəst proqram mərhələsinə çıxmaq üçün Litvintsev səhvsiz sürüşməli idi. Onun qısa proqramı əvvəlcədən iştirakçılar arasında ən aşağı baza dəyərlərindən birinə malik idi, buna görə hər hansı səhv kvalifikasiya şansını ciddi şəkildə azaldırdı. Proqramda dördlü tulup, üçlü aksel və üçlü flip + üçlü tulup kaskadı yer alırdı.
Nə səhv getdi?
Artıq ilk element - dördlü tulup zamanı idmançı səhv edib. Bu tullanışa 9,50 baza dəyəri olsa da, 8,69 bal verilib. Litvintsev üçün bu proqramın əsas və ən qiymətli elementi idi və onun keyfiyyətsiz icrası dərhal proqramın yüksək qiymət potensialını itirməsinə səbəb olub.
Qərarverici səhv isə üçlü flip + üçlü tulup kaskadında baş verib. Qüsurlu flipdən sonra idmançı üçlü tulupu faktiki olaraq yerinə yetirməyib, yalnız tək tullanışla kifayətlənib. Nəticədə tullanış elementlərinə verilən bal cəmi 20,44 olub, texniki qiymət isə 31,13 bal təşkil edib.
Yığılan uğursuzluqlar proqramın ikinci yarısına da təsir edib. Litvintsev diqqətçəkici dərəcədə özünəinamlı görünməyib, proqramlarının ifadəliliyi isə gərginlik və məyusluqla əvəzlənib. Bu, komponentlərdə də öz əksini tapıb: sürüş, kompozisiya, interpretasiya və musiqi uyğunluğu üçün cəmi 32,50 bal alıb.
Azərbaycan niyə belə milliləşdirilən idmançılara ehtiyac duyur?
Litvintsevin çıxışı bir daha ölkədə qış idmanlarının inkişafı ilə bağlı sistemli sualları gündəmə gətirir: idmançıların milliləşdirilməsi praktikası nə dərəcədə əsaslıdır və hansı real fayda gətirir?
Litvintsev 2018-ci ildən Azərbaycanı təmsil edir, lakin bu müddət ərzində beynəlxalq arenada əhəmiyyətli nəticə qazana bilməyib. Digər legionerlər – Samanta Ritter və Daniyel Brikalov cütlüyü - bu mövsüm ümumiyyətlə Olimpiya mərhələsinə vəsiqə qazana bilməyiblər.
Bunlar ölkənin hesabına xaricdə məşq etmək və çıxış etmək imkanı əldə edirlər, lakin Azərbaycan fiqurlu konkisürməsinin inkişafında iştirak etmirlər və demək olar ki, buraya gəlmirlər. Litvintsev 2025-ci ildə İdman.Biz-ə verdiyi müsahibədə yeddi il ərzində Azərbaycanda yalnız dörd-beş dəfə olduğunu etiraf edib.
Əvvəl bunu infrastrukturun olmaması ilə izah etmək olardı, lakin 2023-cü ildə Heydər Əliyev adına İdman-Konsert Kompleksində buz arenası açılıb. Əgər Litvintsevin Bakıda məşqlərini təşkil etmək çətindirsə, onda niyə o, bu müddət ərzində bir dəfə də olsa ustad dərsi keçməyib və ya uşaq və yeniyetmə fiqurlu konkisürməsinin inkişafına heç bir töhfə verməyib?
Bu fonda Olimpiya çıxışından sonra federasiyanın Litvintsev ilə əməkdaşlığını davam etdirməsi ən azı qəribə görünür. Ümid edilir ki, Azərbaycan Qış İdman Növləri Federasiyası bu təcrübəni nəzərə alacaq və gələcəkdə yalnız yüksək yerlər uğrunda mübarizə aparmağa qadir idmançıları dəvət edəcək, yalnız statistik rol oynayanları yox.
Burada söhbət yalnız nəticələrdən getmir, həm də simvolik əhəmiyyətdən danışılır. Yüksək mövqelər uğrunda mübarizə aparan idmançılar medianın marağını formalaşdırır, uşaqları ilhamlandırır və idman növünün populyarlaşmasına kömək edir. Elə bu, böyük turnirlərdə formal iştirakla deyil, yerli kadrların yetişdirilməsinə stimul verə bilər.
Buz arenası artıq irəliləyişin vacib addımı olub və marağı artırıb, lakin Azərbaycanda fiqurlu konkisürmə hələ də mövsümi məşğuliyyət olaraq qalır. Uşaqların peşəkar inkişafı üçün bu idman növünə 3-6 yaşlarında başlaması vacibdir, halbuki hazırda bölmələr əsasən yeniyetmə həvəskarlarla doludur və onlardan milliyə uyğun səviyyədə idmançı yetişdirmək qeyri-mümkündür.
Kadr siyasəti: itirilmiş imkanlar
Ədalət naminə qeyd etmək lazımdır ki, güclü fiqurlu konkisürmələrin olmaması həmişə federasiyanın istəməməsi ilə bağlı deyil. Məsələn, rusiyalı idmançı Veronika Jilina Azərbaycan millisində çıxış etmək istəsə də, Beynəlxalq Konkisürmə İttifaqı (ISU) Rusiyanın fiqurlu konkisürmə federasiyasından rəsmi icazə məktubu olmadığı üçün keçidə icazə verməyib.
Buna baxmayaraq, federasiyanın seleksiya işinə suallar hələ də qalır. Xaricdə Azərbaycanın real fayda verə biləcək idmançıları var. Məsələn, 2018-ci ildə Fransada məşq edən istedadlı Azərbaycan fiqurlu konkisürən Orxan Məmmədov mediada diqqət çəkmişdi. Bu, federasiyanın əvvəlki rəhbərliyi dövründə baş vermişdi.
Yeni rəhbərlik altında isə Rusiyada yaşayan və Azərbaycanı təmsil etmək istəyən Mariya Ağayeva ilə bağlı vəziyyət yaranıb. Federasiya onu yox, Səbinə Əliyevanı seçib, hazırda Əliyeva Azərbaycanda məşq edir. Müstəqil ekspertlərin fikrincə, Ağayeva azı Əliyevadan geridə qalmırdı. Buradan sual yaranır: federasiyanın niyə eyni zamanda hər iki idmançı ilə işləməyə imkan vermədi?
NƏTİCƏ:
Vladimir Litvintsevin Qış Olimpiya Oyunlarındakı çıxışı təkcə idman uğursuzluğu deyil, həm də sistemli səhvlərin və dövlət vəsaitlərinin səmərəsiz istifadəsinin ağrılı əlamətidir. Uzun illərin əməkdaşlığı nəticə verməyib, idmanın bu sahəsində effektiv media fəaliyyəti aparılmayıb və fiqurlu konkisürmənin inkişafı baş verməyib.
Milliləşdirilmiş idmançıların saxlanmasına yönəlmiş vəsaitlər infrastrukturun inkişafına, kütləvi idmana və öz övladlarımızın - Azərbaycanın gələcəyini öz ölkəsi ilə bağlayacaq uşaqların - yetişdirilməsinə sərf oluna bilərdi. Hətta bu uşaqlar peşəkar idmançı olmasalar da, ölkədə çatışmayan ixtisaslı məşqçilər kimi fəaliyyət göstərə bilərdilər.
Buradan birbaşa və narahat sual ortaya çıxır: kadr qərarları hansı meyarlara əsaslanaraq qəbul olunur və nəticələrinə görə kim məsuliyyət daşıyır? Əgər Azərbaycan Qış İdman Növləri Federasiyası həqiqətən gələcəyi nəzərə alırsa, onun qarşısında seçim durur: ya formal iştirakçıların xərclərini ödəməyə davam etmək, ya da nəhayət öz çempionlarını yetişdirə biləcək sistemi qurmaq.
