2024-cü ildə Azərbaycanda kerlinq üzrə bölmənin açılması üçün artıq cəhd edilmişdi. Lakin bundan sonra bu idman növünün taleyinin necə davam etdiyi geniş ictimaiyyətin diqqətindən kənarda qaldı. Bu arada Olimpiada-2026 ölkədə qış idman növlərinin hansı istiqamətdə inkişaf etməli olduğu barədə yenidən düşünməyə səbəb oldu.
Kerlinq qış idman növləri arasında ən mübahisəlilərdən idman növü sayılır. Bəziləri onu darıxdırıcı və mənasız hesab edir, digərləri isə maraqlı, hətta ən intellektual idman növlərindən biri kimi dəyərləndirir. Təsadüfi deyil ki, bu idman növü "buz üzərində şahmat" kimi də tanınır: burada uğur qazanmaq üçün təkcə texnika və dəqiqlik deyil, həm də düşünülmüş strategiya vacibdir.
İtaliyada keçirilən Qış Olimpiya Oyunları göstərdi ki, kerlinq heç də o qədər darıxdırıcı deyil. İsveç və Kanada yığmaları arasında baş verən qalmaqal qısa müddətdə sosial şəbəkələrdə yayılaraq müzakirə və zarafat mövzusuna çevrildi. İsveçli idmançı kanadalı kerlinqçi Mark Kennedini qaydaları pozmaqda ittiham etdi. Buna cavab olaraq Kennedi də sərt ifadələrlə qarşı tərəfi günahlandırdı və nəticədə internet istifadəçilərinin diqqət mərkəzinə düşdü.
Azərbaycan üçün isə Olimpiada öz dramı ilə yadda qaldı: fiqurlu konkisürən Vladimir Litvintsev sonuncu yeri tutdu, dağ xizəkçisi Anastasiya Papatoma isə 51-ci oldu.
Son illərdə Azərbaycanda qış idman növlərinin inkişafına yönələn səylər ölkədə bu sahənin perspektivli hesab edildiyini göstərir. Lakin hələlik ciddi nəticələr yoxdur.
Kerlinqə qayıdaq
2024-cü ildə Azərbaycanda bu idman növünü inkişaf etdirmək üçün addım atıldı. KİV-də yayılan məlumatlara görə, "Ocaq" klubunda bölmə açılmış, xarici məşqçi dəvət edilmiş və lazımi inventar alınmışdı.
Qış İdman Növləri Federasiyasından İdman.Biz-ə bildirilib ki, hazırda Azərbaycanda faktiki olaraq kerlinq yoxdur və onun bərpası planlaşdırılmır. Təşkilatın baş katibi Günel Bədəlovanın sözlərinə görə, kerlinq üzrə məşqçi ölkəyə Gənclər və İdman Nazirliyinin təşəbbüsü ilə dəvət olunmuşdu. Lakin zəruri infrastrukturun olmaması səbəbindən bölməni bağlamaq lazım gəlib.
"Bizim buz örtüyümüz şort-trek, fiqurlu konkisürmə və hokkey üçün uyğundur, lakin kerlinq üçün tamamilə uyğun deyil. Hazırda belə bir bölmənin açılması planlaşdırılmır - biz artıq mövcud infrastruktura malik idman növlərinə diqqət yetiririk", - deyə Bədəlova bildirib.
Kerlinq üçün buzun hazırlanması ayrıca və kifayət qədər mürəkkəb prosesdir. Kerlinq üçün istifadə olunan buz hokkey və ya fiqurlu konkisürmə üçün nəzərdə tutulan buzdan daha isti olur. O, ideal şəkildə düz, meyilsiz və əyrisiz olmalıdır.
Buzun səthinə bərabər şəkildə deionlaşdırılmış (ultratəmiz) su püskürdülür. Donduqda bu su çoxlu sayda xırda qabarcıqlar əmələ gətirir. Bu proses pebbling adlanır. Məhz bu qabarcıqlar sayəsində sürtünmə azalır: ağır daşlar buz üzərində daha rahat sürüşür və istiqamətini dəyişə bilir. Daşlar hərəkət etdikcə qabarcıqlar bir qədər ərir və nazik su təbəqəsi yaradır ki, bu da sürüşməni daha da gücləndirir. Buna görə də oyun və məşqlərdən əvvəl buzun səthi mütəmadi yenilənməlidir.
Beləliklə, kerlinq üçün uyğun buz örtüyünün yaradılması həqiqətən də asan məsələ deyil. Burada hər detal vacibdir: buzun keyfiyyəti, su, hava, temperatur rejimi və bütün bu prosesə nəzarət edəcək mütəxəssislərin peşəkarlığı.
Müvafiq olaraq, əgər Azərbaycanda nə vaxtsa kerlinq yenidən yaranarsa, təkcə məşqçi heyəti deyil, həm də buzun hazırlanması üzrə mütəxəssislər komandası və uyğun infrastruktur tələb olunacaq. Hazırda ölkədə cəmi bir buz arenası fəaliyyət göstərir.
Digər tərəfdən, kerlinq Azərbaycanda digər qış idman növləri ilə müqayisədə daha çox maraq doğura bilər. Bir çox başqa idman növlərindən fərqli olaraq, burada ciddi yaş məhdudiyyəti yoxdur və yüksək fiziki hazırlıq tələb edilmir. Məsələn, fiqurlu konkisürmədə ciddi idman inkişafı üçün uşaqların təxminən 4-6 yaşdan məşqlərə başlaması vacibdir. Halbuki ölkədə bu idman növünə maraq çox vaxt artıq yeniyetmə yaşında olan qızlar arasında yaranır.
Belə şəraitdə gələcəkdə dünya səviyyəsinə çıxa biləcək gənc idmançını tapmaq son dərəcə çətindir. Xüsusilə də ənənəvi olaraq diqqətin, marağın və resursların əsasən yay idman növlərinə yönəldiyi ölkədə.
Məhz buna görə də hesab edirik ki, vəsaitləri hələlik ciddi nəticə verməyən digər idman növlərində naturalizasiya olunmuş atletlərə yönəltməkdənsə, yerli idmançıları cəlb edib inkişaf etdirməyin daha asan olduğu istiqamətlərə diqqət yetirmək daha məqsədəuyğun olardı. Kerlinq belə sahələrdən birinə çevrilə bilər.