Idman.biz
Dünya futbol ictimaiyyəti bu gün səhəri Ekvadorun "Barselona SC" komandasının müdafiəçisi Mario Alberto Pineida Martinesin küçədə həyat yoldaşı ilə birlikdə güllələnərək öldürülməsi xəbəri ilə açdı. Silahlı hücum zamanı onun anası da ağır şəkildə yaralanıb. Hadisənin baş verdiyi ərazinin son dövrlərdə narkotik kartellərinin və cinayətkar dəstələrin təsiri altında zorakılıq səviyyəsinin artdığı bir yerə çevrildiyi qeyd edilir.
Futbol çox zaman milyonları birləşdirən, ümid və sevinc gətirən oyun kimi təqdim olunur. Amma baş verən son hadisə insanı bir qədər düşündürməyə vadar edir. Rəsmi istintaq Pineidanın qətlini onun futbol fəaliyyəti ilə birbaşa əlaqələndirməsə də, futbolçunun hadisədən bir neçə saat əvvəl ölüm təhdidləri aldığını bildirməsi və xüsusi mühafizə tələb etməsi təhlükəsizlik məsələlərini yenidən gündəmə gətirib. Bu hadisə Ekvador futbolunda son illərin ən səs-küylü faciəsi kimi qiymətləndirilir.
Görünən odur ki, bəzi ölkələrdə futbolçular cəmiyyətin ən təhlükəli reallıqları ilə üz-üzə qalır və bəzən faciə ilə nəticələnir. Tarixdə bir neçə futbolçu silahlı hücum nəticəsində həyatını itirib və hadisələrin arxasında təkcə idman yox, daha dərin sosial, kriminal və siyasi səbəblər dayanıb.
Oxucularımıza futbol tarixində qeydə alınmış və ölümlə nəticələnmiş bəzi hadisələri təqdim edirik.
Andres Eskobar - mərc mafiyasının qara kölgəsi (2 iyul 1994)
Kolumbiyalı müdafiəçi Andres Eskobar 1994 Dünya Çempionatında öz qapısına vurduğu qoldan sonra Medellində güllələnərək öldürülüb. Onun ölümü mərc mafiyası və narkokartellərlə əlaqələndirilir. Kolumbiyanın turnirdən erkən kənar qalması böyük maliyyə itkilərinə səbəb olmuş və bu, Eskobarı hədəfə çevirib. Bu hadisə futbol tarixində idman nəticələrinin kriminal aləmlə necə təhlükəli şəkildə kəsişə bildiyinin ən acı nümunəsi sayılır. Eskobar öldürülərkən 27 yaşında olub.
Abel Tador - soyğun və təhlükəsizlik boşluğu (14 iyun 2009)
Nigeriyalı futbolçu Abel Tador silahlı quldurlar tərəfindən həyata keçirilən soyğun zamanı öldürülüb. Hadisə onun klubunun çempionluğunu qeyd etdikdən sonra evinə gedərkən baş verib və futbol fəaliyyəti ilə əlaqəsi olmayıb. Bu faciə Nigeriyada futbolçuların və ümumilikdə tanınmış şəxslərin maddi imkanlarına görə tez-tez hədəf seçildiyini göstərən nümunələrdən biridir. Tadorun 24 yaşı olub.
Alexandro Penaranda - şəxsi münaqişənin faciəvi sonu (1 iyun 2018)
Kolumbiyalı hücumçu Alexandro Penaranda başqa bir futbolçuya məxsus evdə keçirilən məclis zamanı baş verən silahlı basqın nəticəsində həyatını itirib. İstintaq hücumu planlı sui-qəsddən daha çox kriminal zorakılıq və şəxsi münaqişə kimi qiymətləndirib. Alexandro Penaranda da qətlə yetirilərkən 24 yaşında olub.
Tito Diaz - müharibədən sonrakı zorakılığın izi (12 dekabr 1998)
Salvadorlu futbolçu Tito Diaz Santa Rosa de Lima şəhərində bar mühitində yaranan qarşıdurma zamanı açılan atəş nəticəsində öldürülüb. Hadisə El Salvadorun vətəndaş müharibəsindən sonrakı dövrdə ölkədə silahlanmanın və küçə zorakılığının yüksək olduğu bir vaxtda baş verib. Qətl daha çox sosial gərginlik və təhlükəsizlik problemləri ilə əlaqələndirilir. Tito öldürülərkən 28 yaşında olub.
Raul Esnal - siyasi qeyri-sabitliyin qurbanı (15 dekabr 1993)
Uruqvaylı futbolçu Raul Esnal El Salvadorda silahlı hücum nəticəsində qətlə yetirilib. Cinayəti törədən şəxslər rəsmi olaraq müəyyən edilməyib və bu hadisə uzun illər açıq qalan işlərdən biri kimi xatırlanır. Raul Esnal qətlə yetirilən 37 yaşı olub.
Emil Hüseynov - bazarda münaqişə (19 aprel 2015)
Təəssüflə qeyd etmək yerinə düşərdi ki, qətlə yetirilən futbolçular sırasında azərbaycanlı sabiq futbolçu Emil Hüseynovun da adı var. O, Rusiyanın Yekaterinburq şəhərində 2015-ci il aprelin 19-da ermənilərlə dava zamanı bıçaqlanıb. Qatil qarışıq döyüş idman ustalığına namizəd Tiqran Çiçakyan olub
Qeyd edək ki, Emil Hüseynov futbolçu karyerası ərzində "Neftçi", "Karvan" və "Abşeron" komandalarının formasını geyinib. O, dayaq yarımmüdafiəçisi mövqeyində çıxış edib. "Abşeron" komandasının 2011-ci ildə dağılmasından sonra həmyerlimiz futbolla vidalaşaraq, Rusiyaya işləməyə yollanıb və bazarda alverlə məşğul olub. Qətlə yetirilərkən 28 yaşında olub.
Hadisələrin ümumi mənzərəsi göstərir ki, futbolçuların güllələnərək öldürülməsi təkcə idmanla bağlı deyil, daha çox cəmiyyətin dərin problemləri ilə əlaqəlidir. Araşdırılan faktlar sübut edir ki, narkokartellərin və mərc mafiyasının təsiri, silahlı quldurluq və soyğun hallarının geniş yayılması, şəxsi münaqişələrin nəzarətdən çıxması, eləcə də siyasi və sosial qeyri-sabitlik futbolçuları asanlıqla hədəfə çevirir. Xüsusilə Latın Amerikası və Afrikanın bəzi ölkələrində təhlükəsizlik zəifliyi tanınmış idmançıların belə qorunmasız qalmasına səbəb olur. Andres Eskobar hadisəsindən sonra beynəlxalq futbol qurumları təhlükəsizlik məsələlərinə daha ciddi yanaşmağa başlasa da, son illərdə yaşanan faciələr problemin hələ də aktual olduğunu göstərir. Bütün bu olaylar futbolun yalnız meydandakı oyun olmadığını, onun cəmiyyətin reallıqları ilə sıx şəkildə bağlı olduğunu və futbolçuların da bu reallıqların qurbanına çevrilə bildiyini acı şəkildə xatırladır.
Aqil Tağıyev
