Idman.biz
Boris Xetaqurov - Azərbaycanın əməkdar həkimi, idman təbabəti üzrə ali kateqoriyalı mütəxəssis və "Humay" milli mükafatının laureatıdır. Onu müxtəlif cür adlandırırlar - əfsanə, böyük peşəkar, canlı tarix və sadəcə əsl futbol azarkeşi. Bu ifadələrin hamısı həqiqətən bir insanda cəmlənib.
B. Xetaqurov böyük futbola 1965-ci ildə gəlib və 44 il ərzində "Neftçi"nin baş həkimi vəzifəsində çalışıb. Bu klubla birlikdə SSRİ çempionatının bürünc mükafatçısı olub. O, həmçinin Azərbaycan milli futbol yığmasının baş həkimi vəzifəsini tutub, AFFA İcraiyyə Komitəsinin üzvü və AFFA-nın Tibbi Komitəsinin sədri olub.
Ötən il Boris Xetaqurovun 85 yaşı tamam olub.
İdman.Biz onunla bu gün həyatı necə davam etdirdiyi barədə söhbət edib.
- Hazırda nə ilə məşğulsunuz?
- Futbolla bağlı xatirələrim haqqında kitab yazıram. Gənclər və idman naziri Fərid Qayıbovun köməyi və qayğısı sayəsində kitab yaxın vaxtlarda çapdan çıxacaq. Buna görə ona çox minnətdaram.
Hazırda kifayət qədər boş vaxtım var. Tez-tez kompüter arxasında oluram, "Facebook"da idman dünyasında baş verənləri izləyirəm. 2025-ci ildə Azərbaycan idmanının böyük uğurlarını xüsusilə qeyd etmək istəyirəm. İdmançılarımız beynəlxalq yarışlarda 2000-dən çox medal qazanıblar. Mini-futbol üzrə yığmamız ilk dəfə dünya çempionu olub, "Qarabağ" UEFA Çempionlar Liqasının əsas mərhələsinə yüksəlib və artıq bu il pley-offa vəsiqə qazanıb. Bütün bunlar yerli məşqçi Qurban Qurbanovun rəhbərliyi altında baş verib.
2027-ci ildə gənclər arasında futbol üzrə dünya çempionatı Azərbaycan və Özbəkistanda keçiriləcək, Bakı isə 2026-cı il üçün dünyanın idman paytaxtı elan olunub. Bu, inanılmaz nailiyyətdir! Bu uğurlar Gənclər və İdman Nazirliyinin fəaliyyəti və hörmətli Prezidentimiz İlham Əliyevin diqqəti sayəsində mümkün olub. Azərbaycan idmanına, xüsusilə futbola daha böyük uğurlar arzulayıram.
- Müasir Azərbaycan futbolu haqqında nə deyə bilərsiniz?
- Mən futbola 50 ildən çox ömrümü həsr etmişəm. Yaxınlarım zarafatla deyirdilər: "Sən evə ezamiyyətə gəlirmiş kimi gəlirsən, qalan bütün vaxtını isə orada keçirirsən". Azərbaycan futbolu tədricən daha cəlbedici olur, matçlara tamaşaçı axını artır. Komandalar arasında ciddi rəqabət var: "Sabah", "Qarabağ", "Zirə", "Turan Tovuz". Futbolumuz Avropa səviyyəsinə çıxır. "Qarabağ"ın sayəsində biz Avropanın ən güclü klubları ilə bir sırada yer almışıq. Ümid edirəm ki, avrokuboklarda Azərbaycanı təmsil edən komandaların sayı daha da artacaq.
Buna görə də futbola hələ də maraq göstərirəm və televiziyada yayımlanan oyunları buraxmamağa çalışıram. "Sabah" Bakıda oynayanda klubun idman direktoru, olimpiya çempionu, SSRİ-nin əməkdar idman ustası İqor Ponomaryov məni evdən götürür və birlikdə stadiona gedirik.
Keçmiş futbolçular da məni unutmurlar. Hətta bunu demək bir az təvazökarlıqdan kənardır, amma yubileyim münasibətilə müxtəlif ölkələrdən çoxlu təbrik və zənglər aldım. ABŞ-da artıq 30 ildən çoxdur ki, keçmiş futbolçularımız Aron Zarbailov və Elşad Qəmbərov yaşayırlar. Onlar 85 illik yubileyimə həsr olunmuş turnir təşkil etmiş və arxa hissəsində soyadım yazılmış futbol köynəyi göndərmişdilər.
Qurban Qurbanov da məni təbrik etdi və Çempionlar Liqasının "Qarabağ" – "Şkendiya" oyunu üçün VIP-lojaya dəvət etdi. O, çox diqqətli və səmimi insandır. Vacib oyuna hazırlığa baxmayaraq, məni unutmamışdı. Mən matça nəvəmlə birlikdə getdim və ona 60 il əvvəl ilk dəfə bu meydana necə çıxdığımı danışdım.
- Gəlin idman təbabəti haqqında danışaq. Siz komandalarla birlikdə bir çox ölkələrdə olmusunuz. Xarici həmkarlarınızın işində sizi təəccübləndirən məqamlar olubmu?
- Vaxtilə Azərbaycan idman təbabəti Sovet İttifaqında yüksək qiymətləndirilirdi və nüfuza malik idi. Mənim müəllimim, bu peşəni seçməyimdə böyük rolu olan professor Kamal Axundov SSRİ-də tanınmış şəxs idi. Onun dərslikləri əsasında tibb institutlarında idman təbabəti tədris olunurdu.
Mən köməkçilərimi ixtisasartırma kursları üçün xaricə göndərirdim, hər il Bakıda müxtəlif idman növləri üzrə həkimlər üçün seminarlar təşkil edir, mühazirəçilər dəvət edirdim. Məşhur türk professoru Mehmet Binnet tez-tez bizə gəlirdi. Özüm də mütəmadi olaraq beynəlxalq konfranslarda iştirak edirdim və hətta pensiyaya çıxdıqdan sonra da dəvətlər almağa davam edirdim.
- Bu gün Azərbaycanda idman təbabəti necə inkişaf edir?
- Bu sahə yerində saymır, lakin bütün komandalar üzrə vəziyyəti qiymətləndirmək mənim üçün çətindir. Oxumuşam ki, "Neftçi" üçün yaxşı tibbi mərkəzi olan yeni təlim-məşq bazası tikilib. Təəssüf ki, orada olmamışam – məni heç kim dəvət etməyib. Halbuki "Neftçi" mənim üçün doğma klubdur, ikinci ailəmdir.
- Gənc mütəxəssislər sizə məsləhət üçün müraciət edirlərmi?
- Açığı, yox. Zaman keçir, kollektivlər dəyişir, bəlkə də bir çoxu məni artıq xatırlamır və ya tanımır.
- Bəs yenə də gənc idman həkimlərinə nə məsləhət verərdiniz?
- İlk növbədə futbolu sevməyi, bütün boş vaxtlarını təhsilə sərf etməyi və idman təbabətindəki yeni nailiyyətlərlə daim maraqlanmağı.
- İdmanda özünüzdən sonra hansı irsi qoymaq sizin üçün vacib idi?
- Azərbaycan idman təbabətində mənim çoxlu şagirdlərim var. Onların arasında yığmada və "Neftçi"də birlikdə çalışdığımız Rəhim Məhərrəmov, eləcə də Rövşən Muradov və Fikrət Nəbiyev kimi yüksək səviyyəli mütəxəssislər var.
Ən yaxşı şagirdlərimdən biri masajçı və reabilitoloq Faiq Hüseynovdur. O, 20 ildən artıq müddətdə BƏƏ-də, regionun ən güclü klublarından birində çalışıb. Artıq altı-yeddi ildir ki, Faiq Azərbaycana qayıdıb, lakin nədənsə futbolda fəaliyyət göstərmir. Buna baxmayaraq, peşəkar mühitdə böyük hörmətə malikdir. BƏƏ yığması Bakıda keçirilən mini-futbol üzrə dünya çempionatında iştirak edəndə Faiqi komandaya xidmət göstərmək üçün dəvət etmişdilər. Daha sonra ona təşəkkür məktubu təqdim olundu. Əgər mən bir mütəxəssisə yüksək qiymət verərəmsə, düşünürəm ki, bu, çox mətləbdən xəbər verir.
